Αρχική ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Τζακ Ρέινολντς: Ο νεωτεριστής που δίδαξε το «Total Football» στους Ολλανδούς

Τζακ Ρέινολντς: Ο νεωτεριστής που δίδαξε το «Total Football» στους Ολλανδούς

από Θάνος Κονταξής

Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, η ζωή του Τζακ Ρέινολντς, ενός νεαρού Άγγλου προπονητή, άλλαζε άρδην λόγω του πολέμου. Οι συγκυρίες τον έφεραν στην Ολλανδία και τον Άγιαξ, όπου μετά από τρεις θητείες και συνολικά 24 χρόνια στον πάγκο της ομάδας, έβαλε τις βάσεις και δίδαξε την πρώτη μορφή του «Total Football».

Άμστερνταμ, η πόλη των μεγάλων αλλαγών!

Στις μέρες μας, το Άμστερνταμ αποτελεί μία μοντέρνα, πολυπολιτισμική και ζωηρή πόλη. Ωστόσο, αυτό δεν ίσχυε πάντα. Μέχρι και μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, η πρωτεύουσα της Ολλανδίας ήταν ένα συντηρητικό και ήρεμο μέρος.

Ο Άλμπερ Καμί, Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας, έγραψε το 1956 στο μυθιστόρημά του «Η πτώση»: «Εδώ και αιώνες στο Άμστερνταμ, οι καπνιστές πίπας κοιτούν αδιάλειπτα την ίδια βροχή που πέφτει στο ίδιο κανάλι». Θέλοντας έτσι να καταδείξει τη βαρετή, σχεδόν βουβή ροή της πόλης.

Περίπου μια δεκαετία μετά, το Άμστερνταμ μετατράπηκε γρήγορα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής νεανικής επανάστασης. Κάπου ανάμεσα στα κόκκινα φώτα, τα κανάλια και τα coffee shops γεννήθηκαν πολλές νέες και καινοτόμες ιδέες. Μία από αυτές ήταν και το «Total Football». Αυτή η φιλοσοφία, χάρισε στον Άγιαξ παγκόσμια αναγνώριση κι έγινε ένας εκ των πιο επιδραστικών συλλόγων της ιστορίας.

Φυσικά, τίποτα από όλα αυτά δεν έγινε εν μία νυκτί. Οι σπόροι είχαν φυτευτεί πολλά χρόνια πριν την άνθιση. Ο Ρίνους Μίχελς, οδήγησε τον Άγιαξ ως το πρώτο του Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1971. Ο Γιόχαν Κρόιφ ήταν ο… Απόστολος που μετέδωσε τη φιλοσοφία στον υπόλοιπο κόσμο ενώ ο Λουίς Φαν Χάαλ διατήρησε με τον καλύτερο τρόπο τα σκήπτρα που πήρε από τους προκατόχους του. Εκείνοι πήραν τα εύσημα, εκείνοι έγραψαν ιστορία και ορθώς θεωρούνται «Ιερά Τέρατα».

Ο Ρέινολντς καθισμένος στο χορτάρι του «De Meer»
Ο Ρέινολντς καθισμένος στο χορτάρι του «De Meer»

Η αρχή έγινε όμως, από έναν Άγγλο προπονητή, τον Τζακ Ρέινολντς. Άγνωστος στους περισσότερους. Ακόμα και σε αυτούς που ασχολούνται παθιασμένα με το ποδόσφαιρο. Άγνωστος ακόμα και για τους συμπατριώτες του. Ο υπέρμετρος εγωισμός τους, δεν τους αφήνει να τον θεωρήσουν τίποτα παραπάνω από ένα μέτριο ποδοσφαιριστή, καθώς στην ουσία, δεν έκανε τίποτα για αυτούς. Γνωστός όμως, σε όλους τους Ολλανδούς και δη στους οπαδούς του Άγιαξ.

Ο πόλεμος ήταν η συγκυρία που άλλαξε τη ζωή του Ρέινολντς και την ιστορία του Άγιαξ…

Γεννήθηκε στο Πίλκινγκτον το 1881, μία πόλη που αργότερα καταργήθηκε και έγινε το σημερινό Μπάρι. Είδε με τα… μάτια του τη γέννηση του ποδοσφαίρου, ωστόσο, δεν ακολούθησε κάποια σπουδαία καριέρα. Λίγες συμμετοχές για τις Μάντσεστερ Σίτι, Μπάρτον, Γκρίμσμπι και Σέφιλντ Γουένσντεϊ πριν αποσυρθεί στις ερασιτεχνικές κατηγορίες με τις Γουότφορντ, Ρότσντεϊλ και Νιου Μπρόμπτον (σημερινή Τζίλιγχαμ).

Η πρώτη του δουλειά ως προπονητής ήρθε μόλις ένα χρόνο μετά την απόσυρσή του, στα 31 του χρόνια. Η ελβετική Σεν Γκάλεν τον προσέγγισε και εκείνος δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά. Μάλιστα, πριν ακόμα κλείσει δύο χρόνια στην Ελβετία, είχε έρθει η ώρα για το επόμενο μεγάλο βήμα.

Η εθνική Γερμανίας τού έκανε την πρόταση και εκείνος ταξίδεψε αμέσως στο Βερολίνο για να προετοιμάσει την ομάδα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1916. Μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία του κόσμου, έμελλε να αλλάξει τελείως τη ζωή του Ρέινολντς αλλά και την ιστορία του Άγιαξ… προς το καλύτερο. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος μόλις είχε ξεσπάσει κι εκείνος έφυγε γρήγορα από τη χώρα με στόχο, έναν κοντινό και ήσυχο προορισμό. Την Ολλανδία.

«Δεν είχα πού αλλού να πάω. Δεν είχα υπάρχοντα, μόνο μια αλλαξιά ρούχα».

Δεν πέρασε πολύς καιρός, όταν έμαθε πως η θέση του προπονητή σε μια μικρή ομάδα του Άμστερνταμ μόλις είχε αδειάσει. Αυτή του Άγιαξ. Ο Τζακ Κίρουαν, ο Ιρλανδός που προπονούσε τότε τον «Αίαντα», έπρεπε να γυρίσει πίσω στην οικογένειά του κι έτσι οι συγκυρίες ήταν ιδανικές για το Ρέινολντς.

Τότε ξεκίνησε μία καριέρα με τον Άγιαξ που θα κρατούσε, με κάποιες διακοπές, σχεδόν 25 χρόνια. Ο Ρέινολντς ανέλαβε μία ομάδα, η οποία το 1915 βρισκόταν στη δεύτερη κατηγορία της Ολλανδίας, την ανέβασε αμέσως κι έκτοτε δεν ξαναέπεσε ποτέ. Ο Άγιαξ έγινε η πιο επιτυχημένη και φημισμένη ομάδα της χώρας κι ο Ρέινολντς ήταν αυτός που έβαλε το πρώτο λιθαράκι.

Οι καινοτόμες ιδέες του έγιναν οι βάσεις του «Total Football»

Αν σήμερα η διαφορά της Πρέμιερ Λιγκ με την Ερεντιβίζιε είναι μεγάλη, φανταστείτε πόσο χαώδης ήταν τότε. Ο Τζακ Ρέινολντς έφερε στην ομάδα νέες μεθόδους προπόνησης, οι οποίες είχαν να κάνουν περισσότερο με το τεχνικό κομμάτι κι όχι τόσο με αυτό της φυσικής κατάστασης ενώ εισήγαγε μια νέα θέση, αυτή των wingers. Αν αναλογιστούμε, πως τα γήπεδα τότε ήταν γεμάτα με χώμα και λάσπη και η μπάλα δεν ήταν παρά μόνο ένα κουβάρι πανί, αυτή έμοιαζε με μια άκρως επαναστατική ιδέα.

Ο Ρέινολντς προπονεί τον Άγιαξ το 1946

Δουλεύοντας αμέτρητες ώρες με την ομάδα και προσπαθώντας να καταλάβει καλύτερα το αναπτυσσόμενο τότε ποδόσφαιρο, ο Ρέινολντς αντιλήφθηκε τη σημασία της δημιουργίας ακαδημιών. Σκεπτόμενος πως μια ομάδα δεν γίνεται μόνο να αγοράζει παίκτες από αλλού ή να τους βρίσκει τυχαία. Αλλά θα έπρεπε να υπάρχει ένα σύστημα που να εισάγει τους νέους στο ποδόσφαιρο και κατά συνέπεια στο σύλλογο. Ο Άγιαξ, επαναστατικός από τότε, δεν του χάλασε χατίρι και δημιούργησε τις πρώτες του ακαδημίες λίγο πριν το 1920. Ίσως η πιο ρηξικέλευθη ιδέα του, ήταν πως οι ομάδες νέων θα έπρεπε να παίζουν το ίδιο σύστημα και να εφαρμόζουν την ίδια διάταξη όπως η αντρική ομάδα. Μία ιδέα η οποία έχει γίνει κανόνας σε κάθε μεγάλο κλαμπ του κόσμου.

Έτσι, με το πέρασμα των χρόνων και τους προβιβασμούς στα μεγαλύτερα ηλικιακά κλιμάκια, οι νεαροί ποδοσφαιριστές γίνονταν όλο και πιο εξοικειωμένοι με το σύστημα και το ποδοσφαιρικό ήθος που πρέσβευε η ομάδα. Αυτή ήταν η πρώτη μορφή του καινοτόμου «Total Football». Ο Ρέινολντς έβαλε τις βάσεις και μεταλαμπάδευσε αυτές τις ιδέες σε ένα από τα… ποδοσφαιρικά παιδιά του που προήλθε μέσα από αυτό το σύστημα ανάπτυξης, τον Ρίνους Μίχελς.

Ακολουθώντας τα βήματα του δασκάλου του, ο Μίχελς πήρε κάτι αόριστο και το έκανε ολόκληρη φιλοσοφία, την οποία τελειοποίησε ακόμα ένα παιδί από τα σπλάχνα της ομάδας, ο Γιόχαν Κρόιφ.

Έγραψε ιστορία, κατακτώντας 8 πρωταθλήματα και παίζοντας θεαματικό ποδόσφαιρο…

Ο Ρέινολντς (τέρμα δεξιά) και η ομάδα του Άγιαξ το 1938
Ο Ρέινολντς (τέρμα δεξιά) και η ομάδα του Άγιαξ το 1938

Ο Τζακ Ρέινολντς έκατσε στον πάγκο τους Άγιαξ συνολικά 24 χρόνια. Η πρώτη του θητεία ήταν από το 1915 ως το 1925, η δεύτερη από το 1928 ως το 1940 και η τρίτη και τελευταία από το 1945 ως το 1947.

Ο Άγγλος προπονητής κατάφερε να κερδίσει 8 πρωταθλήματα με τον «Αίαντα». Κανείς άλλος τεχνικός δεν έχει καταφέρει κάτι τέτοιο στη μακρά και επιτυχημένη πορεία της ομάδας. Φυσικά, το πρώτο του πρωτάθλημα το 1918, ήταν και το πρώτο της ομάδας, την επόμενη κιόλας χρονιά έφτασε και πάλι στην κορυφή, αήττητος αυτή τη φορά ενώ μόλις στη δεύτερη του σεζόν κατάφερε να κερδίσει και το πρώτο κύπελλο Ολλανδίας.

Είχε φτιάξει μια πραγματική… μηχανή, ειδικά στη δεύτερη θητεία του. Η οποία περιελάμβανε μία νίκη με 17-0 αλλά και τέσσερα γκολ ενεργητικό ανά παιχνίδι.

«Για μένα, η επίθεση είναι η καλύτερη άμυνα. Όταν έχεις την μπάλα, κράτα την, μην την ¨πουλάς¨. Είναι τα 9/10 του παιχνιδιού».

Ο πόλεμος, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και η γραμματέας που χρειαζόταν…

Ωστόσο, το ξέσπασμα του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, θα επηρέαζε ξανά τη ζωή όλων. Ο κόσμος σταμάτησε και η Ολλανδία τέθηκε γρήγορα υπό την κατοχή των Ναζί. Ο Ρέινολντς λόγω της βρετανικής καταγωγής του συνελήφθη τον Ιούνιο του 1940 και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, είχε μεταφερθεί σε τρία διαφορετικά καμπ, όπου τελικά κατέληξε στην Πολωνία. Εκεί οι συνθήκες ήταν λίγο καλύτερες σε σχέση με άλλα στρατόπεδα. Οι Γερμανοί του επέτρεπαν να διοργανώνει αγώνες ποδοσφαίρου μεταξύ των κρατούμενων ενώ σχεδόν καθημερινά λάμβανε δεκάδες γράμματα από φίλους του Άγιαξ αλλά και από την ίδια τη διοίκηση της ομάδας, η οποία ζήταγε τις συμβουλές του σε διάφορα ζητήματα.

«Παρά τη ζοφερή πραγματικότητα, εμείς προσπαθούσαμε να περνάμε όσο καλύτερα γινόταν. Ευτυχώς για εμάς, οι Γερμανοί στο δικό μας στρατόπεδο συγκέντρωσης δεν μας συμπεριφέρονταν σαν ζώα. Μάλιστα, διάφοροι υψηλόβαθμοι των Ναζί μού έφερναν το πρωί τα γράμματα που μου έστελναν, το οποία ήταν τόσα πολλά που κανονικά ήθελα γραμματέα».

Το 1944 κατάφερε να επιστρέψει στη γενέτειρά του, το Μάντσεστερ, πριν τελικά γυρίσει πίσω στο Άμστερνταμ μετά το τέλος του πολέμου, ένα χρόνο αργότερα.

Αποσύρθηκε έχοντας καταφέρει περισσότερα από όσα νόμιζε ή γνώριζε!

Ο Τζακ Ρέινολντς τελικά αποσύρθηκε το 1947 γεμάτος από «καλό ποδόσφαιρο», όπως έχει πει και ο σπουδαίος Ουρουγουανός συγγραφέας Εντουάρντο Γκαλεάνο. Δεν άφησε ποτέ το Άμστερνταμ αλλά έμεινε εκεί για να διαχειρίζεται το μικρό μαγαζί με πούρα που είχε ανοίξει. Φυσικά, ο σύλλογος του είχε χαρίσει μια κάρτα μέλους εφ’ όρου ζωής κι έτσι η χαρακτηριστική φιγούρα του με το μπόουλερ καπέλο, δεν ξεθώριασε γρήγορα από τα ολλανδικά γήπεδα. Ήταν μάλιστα τόσο αγαπητός, ειδικότερα στο Άμστερνταμ, που ο κόσμος τον… είχε βαφτίσει ξανά με το όνομα «Sjek Rijnols». Μια ολλανδική μεταφορά του Jack Reynolds.

Ο Ρέινονλτς με το σήμα κατατεθέν του, το μπόουλερ καπέλο
Ο Ρέινονλτς με το σήμα κατατεθέν του, το μπόουλερ καπέλο

Μετά από εκείνον, δεν ήταν λίγοι οι Άγγλοι προπονητές που προσπάθησαν να εφαρμόσουν ή και να εξελίξουν τις ιδέες του στον Άγιαξ. Εννιά συνολικά τεχνικοί από τη «Γηραιά Αλβιώνα», έκατσαν στον πάγκο του «Αίαντα», θέλοντας να καταφέρουν όσα εκείνος αλλά κανείς, πλην ενός, δεν έφερε κάτι διαφορετικό. Αυτός ο ένας ήταν και ο τελευταίος Άγγλος προπονητής στην ιστορία της ομάδας, ο Βικ Μπάκιγχαμ. Ο οποίος μετά από λίγα χρόνια πέρασε από τον Εθνικό Πειραιώς, τη Ρόδο και τον Ολυμπιακό.

Ρέινολντς (αριστερά) και Μπάκιγχαμ (δεξιά)
Ρέινολντς (αριστερά) και Μπάκιγχαμ (δεξιά)

Εκρηκτικός χαρακτήρας και αυστηρός, ο Μπάκιγχαμ έπεισε τους παίκτες του να μην παραμένουν στις θέσεις τους, αλλά να κινούνται συνέχεια στο γήπεδο. Τους δίδαξε τις αλληλοκαλύψεις αλλά και το πόσο σημαντική είναι η κατοχή της μπάλας σε αντίθεση με τις… αγγλικές μακρινές μπαλιές. Στα τρία χρόνια παρουσίας του, κατάφερε να κερδίσει ένα πρωτάθλημα, αφήνοντας όμως τεράστια παρακαταθήκη. Καθώς, ήταν εκείνος που έδωσε στον Γιόχαν Κρόιφ την πρώτη του ευκαιρία να αγωνιστεί με την αντρική ομάδα το 1967.

Ο θάνατός του και η σπουδαία παρακαταθήκη που άφησε πίσω του

Ο Ρέινολντς με τη γυναίκα του, Τζετ
Ο Ρέινολντς με τη γυναίκα του, Τζετ

O Τζακ Ρέινολντς πέθανε το 1962 σε ηλικία 82 ετών από φυσικά αίτια και ετάφη στην πόλη που έζησε πάνω από μισό αιώνα. Η κληρονομιά που άφησε πίσω του είναι ανυπολόγιστη και εννοείται πως μετά το θάνατό του, ο Άγιαξ δεν τον λησμόνησε. Σε μία από τις θύρες του «De Meer», του παλιού γηπέδου της ομάδας, είχε δοθεί το όνομά του ενώ στη «Γιόχαν Κρόιφ Αρένα» υπάρχει μία αίθουσα που λέγεται «Jack Reynolds Lobby».

Αν δεν ήταν εκείνος, ο Άγιαξ δεν θα θύμιζε σε τίποτα αυτό που είναι σήμερα. Ένας πόλεμος, μία τυχαία επιλογή και λίγες ιδέες μετά, είναι τα μοναδικά και παράξενα συστατικά που δημιούργησαν ένα από τα μεγαλύτερα κλαμπ του κόσμου. Τον Άγιαξ!

Πηγές: thesefootballtimes.co, ajaxdaily.com, dailymail.co.uk

Διαβάστε ακόμα:

Ελένιο Ερέρα: Ένας «τρελός» που έδωσε νόημα στο μηδέν

Όσκαρ Ταμπάρες: Ο μαέστρος μιας Λατινοαμερικάνικης ορχήστρας

Λάζλο Κουμπάλα: Ο πρόσφυγας που έγινε ο πρώτος σούπερσταρ της Μπαρτσελόνα

Παουλίνο Αλκάνταρα: Ο Φιλιππινέζος μύθος της Μπαρτσελόνα που χάθηκε στη λήθη

Αλμπέρτο Σπένσερ: Ο καλύτερος Νοτιοαμερικανός ποδοσφαιριστής που δεν έχεις ακούσει ποτέ…

Μίλαν Ράσταβατς: Το trust the process του Αστέρα Τρίπολης με τον Σέρβο τεχνικό

0 Σχόλιο

Σχετικά Άρθρα

Γράψτε ένα σχόλιο

To InTheZone.gr χρησιμοποιεί cookies ώστε να μπορεί να σας παρέχει την καλύτερη δυνατή εμπειρία πλοήγησης. Ελπίζουμε να είστε εντάξει με αυτό, εάν όχι μπορείτε να μην το αποδεχτείτε. Αποδοχή Διαβάστε περισσότερα

YouTube
Instagram